ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΗ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ 007 - ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΚΑΡΑΒΑΣΙΛΗΣ
Η συνέντευξη που μας παραχώρησε ο πρωτοεμφανιζόμενος μέσα από τις εκδόσεις Αρμός , κ. Δημήτρης Καραβασίλης, είναι γεγονός. Βρήκα τον συγγραφέα και ιδού τι μας είπε για το νέο του βιβλίο, τα παιδικά του χρόνια στο μαρτυρικό νησί της Ίμβρου. Στο τέλος αφιερώνει ένα μικρό κείμενο γραμμένο ειδικά για το ιστολόγιο της Τέρα Άμου και όλους εσάς!
Κύριε, Καραβασίλη, σας καλωσορίζω στο ηλεκτρονικό σαλόνι της Τέρα Άμου. Καλωσήρθατε επίσης και στο χώρο της συγγραφής. Ο αναγνώστης πληροφορείται ήδη από το οπισθόφυλλο του βιβλίου σας πολύ σημαντικές πτυχές της ζωής σας και ότι γεννηθήκατε στο μαρτυρικό νησί της Ίμβρου. Μιλήστε μας λίγο για τα παιδικά σας χρόνια στο νησί κι εκείνη τη δασκάλα που σας μάθαινε μυστικά την ελληνική γλώσσα.
Αρχικά θέλω από την καρδιά μου να ευχαριστήσω για την τιμή και την πρόσκληση. Βέβαια περιττό να εκφράσω την χαρά μου τόσο για το ότι είμαι στο ηλεκτρονικό σαλόνι της Τέρα Άμου, όσο και στον χώρο της συγγραφής, ένα όνειρο που για καιρό τώρα αχνόφεγγε στη ζωή μου.
Είναι αλήθεια ότι τα παιδικά μου χρόνια, χρωμάτισαν έντονα την ζωή μου. Της έδωσαν ένα ξεχωριστό προσανατολισμό. Δεν το καταλαβαίνεις στην αρχή αλλά αν μάθεις να αφουγκράζεσαι τους ψιθύρους από την ψυχή σου, καταλαβαίνεις τα σημάδια. Λοιπόν, από το 1960 περίπου απαγορεύτηκε με Νόμο η διδασκαλία της ελληνικής γλώσσας στα σχολεία. Οσα ελληνικά σχολεία υπήρχαν έκλεισαν. Η παιδεία πλέον έγινε αυστηρά τουρκική. Βιβλία, γλώσσα, μαθήματα όλα στην τουρκική. Έπρεπε πάση θυσία να ποτιστεί ο ελληνισμός με την τουρκική κουλτούρα. Να ομογενοποιηθεί. Να αλλοιωθεί. Όμως ευτυχώς υπήρχαν δύο παλιές δασκάλες, οι οποίες ήταν πρόθυμες να δέχονται τα βράδια στο σπίτι τους τα ελληνάκια και να τους μαθαίνουν από τα αναγνωστικό τα ελληνικά. Έτσι έμαθα και 'γώ τα πρώτα μου γράμματα. Αυτό συνεχίστηκε μέχρι τα δέκα μου περίπου. Τα πρωινά στο τουρκικό σχολείο και το βράδυ στο σαλόνι, πότε στο κατώγι να μαθητεύω στην ελληνική παιδεία. Με κίνδυνο γιατί παραμόνευαν οι τούρκοι και με τίμημα επειδή μερικές φορές με έπιασαν να έχω κάτω από τα ρούχα μου τα βιβλία και το πλήρωσα ακριβά, εγώ και ο πατέρας μου.
Αν σας ζητούσα να ταιριάζατε ένα συναίσθημα, μια εικόνα σε καθεμιά από τις πέντε αισθήσεις τι θα συμπληρώνατε στην αφή, την όραση, την ακοή, τη γεύση και την όσφρηση;
Αν αυτές οι αισθήσεις θα έπρεπε να συνδεθούν με τον Έρωτα της Μικρασίας, θα έλεγα ότι με την αφή χαϊδεύω τα ανθισμένα λιβάδια την άνοιξη, με την όραση χάνομαι μέσα στο Αιγαίο πάνω σε ένα λευκό κύμα, στο στόμα μου είναι η γεύση από το γλυκό τριαντάφυλλο της γιαγιάς και όσο για την όσφρηση είναι το θυμάρι καθώς ανηφορίζαμε στο λόφο για το εκκλησάκι.
Η τουρκική πολιτική, σταθερή κι αδιάλλακτη δεκαετίες τώρα, μετέτρεψε το νησί σε τόπο εξορίας των λιγοστών πια Ελλήνων, πενήντα, αν δεν απατώμαι. Τα καλοκαίρια όμως γνωρίζω καλά ότι επιστρέφουν πάρα πολλοί Ίμβριοι και μάλιστα τηρούν με ευλάβεια τα πατροπαράδοτα έθιμα όπως και τα πανηγύρια προς τιμή των Αγίων. Εσείς επισκέπτεστε το νησί;
Είναι αλήθεια ότι τα καλοκαίρια το νησί ξαναζεί, η ζεί αληθινά αυτό που του αξίζει. Αυτό που πάντα ήταν. Μάνα που χαίρεται να μεγαλώνει τα παιδιά της. Τώρα όμως τα πράγματα είναι διαφορετικά. Δύσκολα. Όμως μιας και η Μάνα έχει δυσκολίες, τα παιδιά της ανέλαβαν να την φροντίσουν, γιατί όχι να της ξαναδώσουν όσα τόσα χρόνια εκείνη πρόσφερε. Τον δεκαπενταύγουστο λοιπόν, είναι σημείο συνάντησης το νησί μας, για τους Ιμβριους ανα τον κόσμο. Από όλα τα σημεία της γής καταφθάνουν και μεταγγίζουν στον τόπο την ελπίδα. Βλέπεις νέους, γέρους σαν να μην έφυγαν ποτέ, να σμίγουν και να χαίρονται την κάθε στιγμή. Τα προτροπαράδοτα έθιμα, ο συνεκτικός κρίκος του παρελθόντος και του μέλλοντος, απαραίτητα. Η εκκλησιά, ο χορός, το τραγούδι, οι μνήμες, όλα μαζί, δυναμώνουν περισσότερο αυτό που συνδέει τους Ίμβριους όπου και αν βρίσκονται. Την Νοσταλγία για την Επιστροφή.
Στο σπίτι σας υπάρχουν αντικείμενα που κουβαλούν τη συλλογική μνήμη ενός ολόκληρου λαού;
Όπως γράφω κάπου μέσα στο βιβλίο, όταν φεύγει κανείς από τον τόπο του, από το σπίτι του, θέλει να το πάρει μαζί του, αν μπορεί. Το σπίτι, δεν είναι οι τοίχοι αλλά οι άνθρωποι και λιγοστά αντικείμενα που συνδέονται με αυτούς. Σημάδια του χρόνου και των σχέσεων. Έτσι και εμεις διαλέξαμε λίγα πράγματα και ξαναστήσαμε σε μια γωνιά του σπιτιού μας, το σπιτικό της καρδιάς μας. Μερικές εικόνες που περνούν από γενιά σε γενιά, λίγα σκεύη, δυο κουβέρτες, φωτογραφίες και λίγο χώμα. Αυτό η μητέρα μας το έχει σε ένα βαζάκι μπροστά στα εικονίσματα. Να φυλάει η Παναγιά την Πατρίδα. Έτσι λέει.
Στο χώρο του σχολείου, πώς αντιμετωπίζουν τα παιδιά τις συζητήσεις που, φαντάζομαι, ανοίγετε σχετικά με το θέμα της Ίμβρου, μα και της Πόλης ή της Σμύρνης;
Τα παιδιά είναι πολύ ευαίσθητα σε τέτοια θέματα. Γενικά θαρρώ πως τα παιδιά είναι πανίσχυροι δέκτες συναισθημάτων. Τέτοιο θέμα που έχει άμεση σχέση με ξενιτιά, ξεριζωμό, αδιαφορία εκ μέρους της πολιτείας κλπ είναι ο,τι καλύτερο για να καλλιεργήσει μέσα τους την ευαισθησία αλλά και την αποφασιστικότητα. Πολλές φορές έρχεται η κουβέντα σε αυτό το θέμα με διάφορες αφορμές και πάντα τα βλέπω πιο πεισμωμένα να μην επιτρέψουν να συμβεί κάτι παρόμοιο, όποτε περάσει από το χέρι τους. Γιατί άλλο να το διαβάζεις από κάποιο βιβλίο και άλλο να σου το διηγείται και να το σχολιάζει κάποιος που το έχει βιώσει στην ηλικία τους.
Πιστεύετε ότι θα αλλάξει κάτι προς το θετικότερο για τον Ελληνισμό της Ίμβρου; Ξέρετε, νιώθω και λίγο άβολα να σας ρωτάω κάτι που μοιάζει τόσο ουτοπικό πλέον και συγχωρέστε μου την αφέλεια. Είναι που για δεκαετίες μας έμαθαν να ασχολούμαστε με άλλα θέματα πιο «ανώδυνα» και φοβάμαι ότι μεγάλο μέρος των Ελλήνων, κυρίως των νέων, δεν έχουν μάθει τίποτα για τις μεγάλες αυτές πληγές στο σώμα της Ιστορίας μας.
Από μόνο του τίποτε δεν αλλάζει στον κόσμο. Εμείς είμαστε εκείνοι που θα ευαισθητοποιηθούμε, με άλλα λόγια θα μας νοιάξει για να ανασκουμπωθούμε. Το δράμα της Ίμβρου ( θεωρείστε το και με τις δύο έννοιες το «δράμα») μοιάζει στην ουσία του με αρχαία τραγωδία. Όποιος το παρακολουθεί, δεν μπορεί παρά να συμμετέχει στα δρώμενα, έτσι σαν «αντίδωρο» θα λάβει την «κάθαρση». Είναι κάτι που πρωταρχικά αφορά στην ίδια την ψυχή, στο Είναι μας. Προσπαθεί κανείς στην αρχή να καταλάβει. Τι έγινε και γιατί. Ύστερα να βρει την θέση του σε αυτό το γεγονός. Ύστερα αφού αλλάξει ματιά τότε θα κάνει και κάτι. Ένα ιστολόγιο ας πούμε. Μην το παραθεωρείτε το γεγονός. Όλος ο κόσμος οφείλει να γνωρίζει. Σήμερα αυτός είναι ένας τρόπος. Ο κόσμος αλλάζει. Στα μετερίζια άλλος παλεύει στην ΕΟΚ, άλλος στο σχολείο, άλλος στο διαδίκτυο. Έτσι κάτι θα αλλάξει. Ας ελπίσουμε πρώτα ο εαυτός μας και ύστερα το περιβάλλον μας. Αυτό ελπίζω και για την Ίμβρο.
Σε κάποιο σημείο του βιβλίου λέτε: «Όχι με γροθιές, παιδί μου. Με τούτο εδώ να παλέψεις, με την καρδιά».Η Ελλάδα δεν κάνει τίποτα άλλο τις τελευταίες δεκαετίες από το να υποχωρεί, να κάνει πρώτη ακόμη και βήματα προς συμβιβασμό των ασυμβίβαστων! Μήπως η «ελληνοτουρκική φιλιά» δεν είναι τίποτα άλλο από μια καραμέλα στο στόμα του λαού για να βρίσκεται σε ύπνωση;
Είναι δύσκολο σε αυτή την συγκυρία να βάλω και την πολιτική στην κουβέντα μας, παρόλο που το θέμα είναι και πολιτικό. Όμως πιστεύω όπως το ανέφερα και παραπάνω πως οι άνθρωποι έχουν αναλάβει πια την «ανάσταση» του νησιού, αφού οι «μεγάλοι» έχουν ή δεν έχουν σχέδια στο νου τους που να είναι αρμονικά με την καλή ζωή των κατοίκων. Εχω να θυμηθώ από τον προηγούμενο Πρόεδρο της Δημοκρατίας την «συγνώμη» του από τους Ίμβριους για την εγκατάλειψή στους στο έλεος του κάθε «θηρίου».
Σε άλλο σημείο του βιβλίου σας λέτε: «έτσι τη θυμάμαι τη Μικρασία. Να χάνεται μέσα στο λιόγερμα. Να αρματώνει τους ήρωες των παραμυθιών. Να φτερώνει τη φαντασία. Να γλυκοσκεπάζει τη ζωή. Σαν τη μάνα να ξενυχτάει στο προσκεφάλι μας, μην τύχει και σκοντάψουμε μέσα στο όνειρό μας». Τελικά όμως σκοντάφτουμε συνεχώς στον ξύπνιο μας, πάνω σε συνθήκες που ποτέ δεν εφαρμόστηκαν ή αλλοιώθηκε το περιεχόμενό τους. Τα όνειρα παρέχουν τα υλικά που κρατούν τουλάχιστον τη μνήμη ζωντανή ή όχι;
Να μου επιτρέψεις και πάλι να δώσω τα εύσημα στους ανθρώπους. Στους Ίμβριους και σε κείνους που τους μοιάζουν. Τα όνειρα από μόνα τους κρατούν την θράκα αναμμένη. Όμως για να συνεχίσω την παρομοίωση, την φωτιά την ανάβουν οι δάδες. Αυτοί είναι οι νέοι κυρίως απόγονοι των κατοίκων που ξεσπιτώθηκαν, και γαλουχήθηκαν με το άλγος του νόστου. Αυτοί είναι οι μοναδική ελπίδα για να κρατηθεί η μνήμη ζωντανή και η ελπίδα να σιγοτραγουδά πως μια μέρα θα ξημερώσει στην Πατρίδα.
Θα' θελα τώρα να προχωρήσουμε στο παιχνιδόλεξο με τη βοήθεια του μικρού σας ονόματος. Πείτε την πρώτη λέξη που έρχεται στο νου ακούγοντας ένα ένα του γράμμα
Δημιουργία
Ηλιος
Μαζί
Ημέρα
Τραγούδι
Ρυάκι
Η Πατρίδα
Σιωπή
Για το τέλος σας δίνω 5 λέξεις με τις οποίες μπορείτε να φτιάξετε ένα μικρό κείμενο και να το αφιερώσετε στους αναγνώστες του ιστολογίου. Τι λέτε;
νόστος, θάλασσα, απλώνω, απορία, ζωή
Κάθε που ξημερώνει, ίσα που οι πρώτες ηλιαχτίδες χτενίζονται στον καθρέφτη τ' ουρανού, αρχινά το τραγούδι της θάλασσας. Αργόσυρτο, γεμάτο παραμύθια. Σαγήνη. Οι Σειρήνες ελεύθερες πια δίχως τον Οδυσσέα, μαγεύουν τη ψυχή με τον πόνο του νόστου. Σε γυρεύει η Πατρίδα. Σε αναζητά η Μάνα. Σε ποιο παιχνίδι ξεχάστηκες και άπλωσες την χαρά σου;Δεν είναι η απορία που σου στεγνώνει τα μάτια. Είναι το κενό. Δεν μπορείς να δεις πέρα από τη θάλασσα και αυτό σε σκοτώνει. Ακόμη και όταν ο ήλιος, αρματωμένος βασιλιάς, πυρπολήσει το νόστο σου, αν δεν βρεις καταφύγιο στη ζωή, το άλλο πρωί θα σε ξανάβρει μόνο.
Σας ευχαριστώ από καρδιάς για το χρόν ο σας και τα όσα μοιραστήκατε με μένα και τους αναγνώστες μας. Καλή συνέχεια σε ό,τι επιθυμείτε.
Εγώ σας ευχαριστώ για την πρόσκληση.
Κάντε κλικ στο όνομα του συγγραφέα για να επισκεφθείτε το ιστολόγιό του που μόλις πριν λίγες μέρες ξεκίνησε το σεργιάνι του στην μπλογκόσφαιρα.
Από nikos74tera @ Πέμπτη, 24 Ιανουαρίου 2008 4:06 μμ