ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΗ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ 002 - ΑΛΚΥΟΝΗ ΠΑΠΑΔΑΚΗ
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΜΕ ΤΗΝ κ. ΑΛΚΥΟΝΗ ΠΑΠΑΔΑΚΗ
Κυρία Παπαδάκη, καταρχάς να σας καλωσορίσω στο blog της Ελληνικής Λογοτεχνίας και να σας ευχαριστήσω για την τιμή που μας κάνατε αποδεχόμενη την πρόσκλησή μας.
Δεν πρόκειται περί τιμής. Δεν την αντέχω αυτή τη λέξη. Είμαι πάντα εδώ, κοντά σε όλους. Κι αυτό για μένα είναι τρόπος ζωής.
Χαίρομαι που νιώθετε έτσι. Στο γεμάτο συναίσθημα βιογραφικό που συνοδεύει τα ως σήμερα εκδοθέντα βιβλία σας, σημειώνετε κάπου πως το πρώτο σας γραφτό ήταν ένα ραβασάκι στο Θεό. Σήμερα, μετά από τόσες εμπειρίες που βιώσατε, ποιο νομίζετε ότι θα ήταν το περιεχόμενο ενός επόμενου γραφτού προς το Θεό;
Δεν ήρθε η ώρα και δεν αισθάνομαι ακόμα την ανάγκη, για την επόμενη «επιστολή» μου προς το Θεό. Έχουμε πολλούς ανοιχτούς λογαριασμούς προς το παρόν.
Οι ήρωες των βιβλίων σας, στο σύνολό τους σχεδόν, είναι άνθρωποι της διπλανής πόρτας, ιδωμένοι υπό το πρίσμα της υπερβολής: αγαπούν υπερβολικά, μισούν στο έπακρο και ο ρόλος της φαλλικής γυναίκας Μάνας, συζύγου, ερωμένης, ηρωίδας- έχει πάντοτε τον πρώτο λόγο στη δομή και εξέλιξη της ιστορίας. Είναι απλώς ενδιαφέρουσα η ζωή τέτοιων ανθρώπων ή η επιλογή αυτή καθιστά αυτομάτως πιο σημαντικό και αναγκαίο το σχολιασμό που έπεται απ' τα έμβια όντα της Φύσης;
Έχω ήρωες της διπλανής πόρτας, αλλά και του διπλανού σοκακιού. Όσο για την υπερβολή, χρειάζεται συχνά για να τονίσει ορισμένα συναισθήματα ή γεγονότα. Πέφτει λίγο περισσότερο χρώμα στην εικόνα που κάθε φορά έχω στο μυαλό μου.
Στα έργα σας, δίνετε μεγάλο χώρο δράσης στη Φύση. Τα πουλιά αποκτούν ανθρώπινη λαλιά, τα δέντρα, τα ουράνια σώματα καταθέτουν την άποψή τους επί παντός επιστητού. Είναι πάντοτε ο συγγραφέας που βρίσκεται καλυμμένος πίσω τους έχοντας ανάγκη αυτά τα φερέφωνα ή νιώθετε πως αν η Φύση είχε τη δυνατότητα να μιλήσει, αυτά περίπου θα έλεγε;
Το γουστάρω πολύ αυτό το παιχνίδι. Να δίνω φωνή στα πουλιά, στα δέντρα κλπ. Υπήρξα ένα μοναχικό, πληγωμένο παιδί που ζητούσε πάντα καταφύγιο στη φύση. Δεν νομίζω πως η φύση, αν είχε τη δυνατότητα να μιλήσει, θα' λεγε τα ίδια πράγματα. Ποιος μπορεί να ερμηνεύσει τη μουσική του δέντρου ή των πουλιών; Είναι μια «αυθαιρεσία» εκ μέρους μου. Μια τάση για συνενόχους.
Με μοναδικό, και ευφάνταστο θα έλεγε κανείς, τρόπο συμπληρώνετε τον κατάλογο εκείνων των λέξεων που μπορούν να αποδοθούν με άλλους όρους, γλυκά ανορθόδοξους. Η αίσθηση της όρασης και της όσφρησης έχουν ως τώρα την τιμητική τους. Αλήθεια, με την αφή δεν έχετε ακόμη πειραματιστεί. Τι αφή θα είχε για παράδειγμα η αγάπη και τι ο έρωτας; Τι αφή άραγε ο χρόνος;
«Με όρους γλυκά ανορθόδοξους». Ακριβώς αυτό. Η τρυφερότητα μιας «ανορθογραφίας». Είναι κάτι που χαρακτηρίζει όλα μου τα έργα. Και μ' αρέσει πολύ. Και χαίρομαι που το προσδιορίσατε. Τι αφή θα είχε ο έρωτας και η αγάπη; Φανταστείτε ν' ακουμπούν τα δάχτυλά σας στα δροσερά φύλλα μιας κόκκινης παπαρούνας! Ο χρόνος; Αυτό που νιώθετε όταν απλώνετε τη χούφτα σας να πιείτε από μια πηγή που τρέχει ορμητικά.
Σε κάποιο σημείο του έργου «Σκισμένο ψαθάκι» η Ρόζυ λέει: «Δε μου πάει η κοστουμιά του κανονικού ανθρώπου». Οι κανονικοί άνθρωποι είναι εκείνοι που ενδύονται την κανονικότητα; Τελικά ποια είναι εκείνα τα συστατικά που φροντίζετε να «αναμίξετε» κάθε φορά που δημιουργείτε τους ήρωές σας;
Δεν υπάρχει «κανονικότητα». Σαν κανονικούς ανθρώπους η Ρόζυ εννοεί εκείνους που έχουν προσαρμοστεί σ' ένα κατεστημένο τρόπο ζωής. Κάτι σαν& τα ριγέ ανθρωπάκια του Γαϊτη. Εκείνα τα συστατικά, όπως λέτε που φροντίζω να αναμείξω στους ήρωές μου, είναι η μέσα τους αλήθεια. Τα όνειρά τους. Οι αντοχές τους, που πότε αντιστέκονται και θριαμβεύουν και πότε πληγώνονται, απέναντι στους προβολείς μιας υποκριτικής ηθικής και μιας ψευδεπίγραφης καλοσύνης.
Ας περάσουμε στο βιβλίο «Οι κάργιες», το οποίο κατά την προσωπική μου γνώμη προσφέρεται για πολλαπλές και πολυεπίπεδες αναγνώσεις θεάσεις. Λέτε σε κάποιο σημείο πως τα μαύρα πουλιά πλησίασαν στο μπαλκόνι τη μικρούλα ¶ρτεμη για να την παρατηρήσουν καλύτερα. Εκείνη τη στιγμή «είδα» στη θέση των πουλιών όλες αυτές τις κάμερες παρακολούθησης που έχουν πλέον τοποθετηθεί σε κάθε σημείο γύρω μας με σκοπό την «προστασία» των πολιτών. Τα πουλιά: πετούν από γειτονιά σε γειτονιά και καταγράφουν τις ζωές των ηρώων. Πώς βλέπετε το εγγύς μέλλον και το ρόλο που ο άνθρωπος καλείται να επιτελέσει;
«Οι Κάργιες» είναι από τα πιο αγαπημένα μου βιβλία, ακριβώς για τους λόγους που προαναφέρατε. Η σχέση μου μ' αυτά τα πουλιά δεν έχει τελειώσει. Μου πάνε οι κάργιες. Αυτά που συνήθως γράφω δε θα μπορούσαν να τα πουν τα σπουργίτια. Χρειάζομαι αυτά τα τόσο παρατηρητικά πουλιά που μαζεύουν χρωματιστά γυαλάκια για να στολίσουν τις φωλιές τους.
Ακούγεται απίθανο, δεν το ήξερα.
Βέβαια. Όσο για τον άνθρωπο πιστεύω ότι έχει ξεφύγει πάρα πολύ από το ρόλο που οφείλει να επιτελέσει. Φοβάμαι πολύ. Με πιάνει πανικός ώρες ώρες, βλέποντας γύρω μου την τόση χειραγώγηση της ψυχής, την τόση βλακεία και αλαζονεία. Όμως κατά βάθος είμαι άνθρωπος αισιόδοξος. Περιμένω πως κάτι θα συμβεί. Πως κάτι καλό θα γίνει τελικά.
Κυρία Παπαδάκη, θα' θελα στο σημείο αυτό να περάσουμε σε δύο ερωτήματα που έθεσαν οι αναγνώστες του ιστολογίου. Η φίλη μας η Ευτυχία μας απέστειλε την ακόλουθη ερώτηση: κατά τη γνώμη σας, μία καλή πένα, πρέπει να συνοδεύεται σήμερα από τίτλους σπουδών, ώστε να καταφέρουν τα γραπτά της να γνωστοποιηθούν.
Μια καλή πένα δεν έχει ανάγκη από τίτλους σπουδών. Έχει όμως απόλυτη ανάγκη από την ανθρώπινη επαφή.
Μια άλλη φίλη, η Γιώτα απ' τη Θεσσαλονίκη, ρωτάει αν έχετε βιώσει πολλά από τα συναισθήματα των ηρώων σας. Πώς τα καταφέρνετε;
Έχω βιώσει πάρα πολλά από τα συναισθήματα των ηρώων μου. Αλλά και αυτά που δεν έχω βιώσει, κόλλησα την ψυχή μου κι ένιωσα αυτούς που τα βίωσαν.
Στο σημείο αυτό θα ήθελα να κάνουμε μια μικρή μνεία στο νέο σας βιβλίο που θα εκδοθεί τον Μάιο από τις εκδόσεις Καλέντη. Μιλήστε μας γι' αυτό.
Ποτέ δε λέω τίποτα για ένα βιβλίο μου που δεν έχει κυκλοφορήσει. Το θεωρώ απολύτως περιττό. Τα' αφήνω να φτάσει και να μιλήσει μόνο του στους αναγνώστες του.
Θα ήταν υπερβολικό αν σας ζητούσαμε, ένα μήνα πριν την κυκλοφορία του, να είχαμε την αποκλειστικότητα της παρουσίασης του εξωφύλλου;
Πολύ ευχαρίστως. Σύντομα θα το έχετε.
Ευχόμαστε να' χει καλό δρόμο και ετούτη η νέα σας λογοτεχνική κατάθεση. Εκ μέρους του ιστολογίου «Ελληνική Λογοτεχνία» σας ευχαριστώ για το χρόνο που μας αφιερώσατε.
Κι εγώ σας ευχαριστώ. Κι έχω απόλυτη ανάγκη από τις ευχές και το ενδιαφέρον σας.